Powszechnie znanym uprawnieniem kupującego jest możliwość zwrotu towaru w ciągu 14 dni. Po stronie kupujących istnieją jednak liczne niedopowiedzenia odnośnie tego kiedy ten termin można zastosować, od jakiego momentu go liczyć i jakie skutki on wywiera.
Stan prawny w artykule aktualny na 2020 r.
Ustawa o prawach konsumenta
Po pierwsze podkreślić należy, iż uprawnienie to wynika z art. 27 Ustawy o prawach konsumenta, przez co dotyczy wyłącznie relacji, w której sprzedającym jest przedsiębiorca, a kupującym konsument. Kupujący będący co prawda przedsiębiorcą, ale nabywającym towar w celu niezwiązanym bezpośrednio z działalnością gospodarczą, również posiada status konsumenta (np. stolarz kupujący na dvd nowy film Johna Carpentera).
Brak przyczyny odstąpienia
Opisywane uprawnienie jest możliwe do zrealizowania bez wskazywania na jakiekolwiek wady nabytego towaru. Możemy odstąpić od umowy nie podając jakiejkolwiek przyczyny. Odróżnia to opisywane uprawnienie od realizowania roszczeń w trybie rękojmi, w przypadku których należy wskazać na wady towaru. Szerzej rękojmia została omówiona w tym artykule.
Umowa zawarta na odległość
Uprawnienie do odstąpienia bez podania przyczyny ma zastosowanie do umów zawieranych przez internet lub w inny sposób na odległość (np. przez telefon). Ustawodawca stwierdził, że skoro nie mamy możliwości zapoznania się z właściwościami przedmiotu sprzedaży tak jak w normalnym sklepie (możliwoć obejrzenia towaru, dotknięcia go, czasem wypróbowania), to konieczne jest ustanowienie terminu, w którym będziemy mogli zapoznać się z towarem w sposób analogiczny jak w sklepie. W razie stwierdzenia, że towar nam nie odpowiada, mamy możliwość jego zwrotu. To właśnie dlatego, nie jest konieczne wykazywanie jakichkolwiek wad towaru, które miałyby uzasadniać zwrot.
Podkreślenia wymaga fakt, iż wbrew powtarzającym się opiniom, nie istnieje żaden przepis, który umożliwiałby oddanie towaru sprzedawcy kupionego w sklepie stacjonarnym w terminie 14 dni bez podania powodu. Przyjęcie przez sprzedawcę zwrotu niewadliwego towaru kupionego w sklepie stacjonarnym jest tylko i wyłącznie przejawem jego dobrej woli.
Umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa
Prawo do odstąpienia przysługuje również, gdy umowa zawierana jest co prawda przy bezpośrednim kontakcie ze sprzedawcą (np. osobiste spotkanie), ale poza lokalem przedsiębiorstwa. Pojęcie zawarcia umowy poza lokalem przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane w ustawie i jest rozumiane dosyć szeroko. Wskazane pod lit. a) – d) definicje mają oczywiście charakter alternatywny i nie muszą być spełniane łącznie. Wystarczy, że nasza sytuacja wypełnia jedną z opisanych definicji.
Art. 2. Określenia użyte w ustawie oznaczają: (…)
2) umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa – umowę z konsumentem zawartą:
a) przy jednoczesnej fizycznej obecności stron w miejscu, które nie jest lokalem przedsiębiorstwa danego przedsiębiorcy,
b) w wyniku przyjęcia oferty złożonej przez konsumenta w okolicznościach, o których mowa w lit. a,
c) w lokalu przedsiębiorstwa danego przedsiębiorcy lub za pomocą środków porozumiewania się na odległość bezpośrednio po tym, jak nawiązano indywidualny i osobisty kontakt z konsumentem w miejscu, które nie jest lokalem przedsiębiorstwa danego przedsiębiorcy, przy jednoczesnej fizycznej obecności stron,
d) podczas wycieczki zorganizowanej przez przedsiębiorcę, której celem lub skutkiem jest promocja oraz zawieranie umów z konsumentami;
3) lokal przedsiębiorstwa:
a) miejsce prowadzenia działalności będące nieruchomością albo częścią nieruchomości, w którym przedsiębiorca prowadzi działalność na stałe,
b) miejsce prowadzenia działalności będące rzeczą ruchomą, w którym przedsiębiorca prowadzi działalność zwyczajowo albo na stałe;
Istnienie wad towaru
Skorzystanie z opisywanego uprawnienia jest możliwe również w sytuacji, gdy otrzymana przez nas rzecz ma wady (jest uszkodzona, nie odpowiada opisowi sprzedawcy itp.). Wtedy jednak warto zastanowić się nad skorzystaniem z przepisów dotyczących rękojmi, ponieważ pozwolą nam one na odzyskanie wszelkich poniesionych przez nas kosztów. Natomiast przy korzystaniu z art. 27 Ustawy o prawach konsumenta, koszty związane z transakcją są w części ponoszone przez kupującego (art. 33 i art 34 ust. 2 ustawy). Jeśli Twój przypadek dotyczy rzeczy wadliwej przeczytaj wpis o uprawnieniach kupującego przy zawarciu umowy przez internet.
Termin na odstąpienie
Termin na odstąpienie liczony jest od momentu otrzymania przesyłki (art. 28 ustawy), przy czym nic nie stoi na przeszkodzie wysłaniu odstąpienia jeszcze przed otrzymaniem przesyłki. Oświadczenie o odstąpieniu może zostać złożone w dowolnej formie, przy czym najrozsądniejsza jest pisemna. Bardzo istotne jest, aby zostało złożone w taki sposób, żeby sprzedawca się z nim zapoznał lub miał realną możliwość zapoznania się z nim. Jeśli pomyliliśmy adres mailowy sprzedawcy robiąc w nim literówką obciąża to nas, a nie sprzedawcę.Termin na odstąpienie w pewnych przypadkach ulega wydłużeniu (art. 29 ustawy)
Natomiast odesłanie towaru sprzedawcy jest rzeczą zupełnie niezależną od złożonego oświadczenia o odstąpieniu od umowy (art. 30 ust. 2 ustawy). W szczególności należy podkreślić, że nie jest konieczne równoczesne odesłanie rzeczy wraz z oświadczeniem o odstąpieniu. Najlepiej jednak zrobić to jak najszybciej np. razem z pisemnym oświadczeniem o odstąpieniu.
Uszkodzenie towaru a prawo do odstąpienia
Ewentualne uszkodzenie lub nadmierne zużycie rzeczy (np. kupujący może przymierzyć buty, ale nie powinien ich normalnie użytkować), nie uniemożliwia odstąpienia od umowy na podstawie art. 27 ustawy, ale powoduje zmniejszenie kwoty, którą sprzedawca jest zobowiązany zwrócić kupującemu. W praktyce jej wyliczenie może być trudne, niemniej jednak po stronie sprzedawcy istnieje w tym zakresie roszczenie odszkodowawcze (art. 34 ust. 4 ustawy). W związku z ewentualnymi zarzutami sprzedawcy, który może być niezadowolony z faktu odstąpienia od umowy, warto przed odesłaniem towaru udokumentować jego stan np. poprzez zrobienie zdjęć. W szczególności dotyczy to sprzętu elektronicznego o znacznej wartości, co dodatkowo zabezpiecza nas w razie kradzieży przesyłki (dzięki temu łatwiej udowodnić co było w nadanej paczce).
Art. 27. Konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35.
Art. 28. Bieg terminu do odstąpienia od umowy rozpoczyna się:
1) dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do przeniesienia jej własności – od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, (…)
Art. 29. 1. Jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w art. 27.
2. Jeżeli konsument został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, termin do odstąpienia od umowy upływa po 14 dniach od udzielenia konsumentowi informacji o tym prawie.
Art. 30. 1. Konsument może odstąpić od umowy, składając przedsiębiorcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy. (…)
2. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem.
(…)
Art. 33. Jeżeli konsument wybrał sposób dostarczenia rzeczy inny niż najtańszy zwykły sposób dostarczenia oferowany przez przedsiębiorcę, przedsiębiorca nie jest zobowiązany do zwrotu konsumentowi poniesionych przez niego dodatkowych kosztów.
Art. 34. 1. Konsument ma obowiązek zwrócić rzecz przedsiębiorcy (…) nie później niż 14 dni od dnia, w którym odstąpił od umowy, chyba że przedsiębiorca zaproponował, że sam odbierze rzecz. Do zachowania terminu wystarczy odesłanie rzeczy przed jego upływem.
2. Konsument ponosi tylko bezpośrednie koszty zwrotu rzeczy, chyba że przedsiębiorca zgodził się je ponieść lub nie poinformował konsumenta o konieczności poniesienia tych kosztów.
(…)
4. Konsument ponosi odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy będące wynikiem korzystania z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy, chyba że przedsiębiorca nie poinformował konsumenta o prawie odstąpienia od umowy (…).
Powyższe uwagi nie będą miały pełnego zastosowania m.in. do treści cyfrowych i usług. Zawieranie umów tego typu wymaga odrębnego omówienia.
Podsumowanie
Podsumowując, uprawnienia konsumenta przy kupowaniu towarów przez internet są bardzo szerokie. Niezależnie od tego zawsze warto zadbać o odpowiedni materiał dowodowy w przypadku potencjalnego sporu ze sprzedawcą (otwarcie przesyłki przy przewoźniku, zrobienie zdjęć otwartej przesyłki, zrobienie zdjęć odsyłanego towaru).
W artykule opisano wyłącznie wycinek zagadnień dotyczących uprawnień konsumenta przy zawieraniu umowy sprzedaży. Jeśli interesują Cię ogólne informacje na temat uprawnień kupującego przy stwierdzeniu wadliwości towaru (rękojmia) znajdziesz je tutaj. Różnice pomiędzy rękojmią a gwarancją znajdziesz w tym artykule. Wzory pism wykorzystywanych przy realizowaniu roszczeń z tytułu rękojmi są dostępne tutaj. Mogą być przydatne np. wtedy, gdy będziesz chciał wnieść reklamację, nie mając paragonu. Tak, jest to możliwe.
Ogólne omówienie wszystkich uprawnień kupującego przy zawieraniu umowy przez Internet (nie tylko z tytułu rękojmi) znajdziesz w tym artykule. Może również zainteresować Cię artykuł o terminach odpowiedzi na reklamację obowiązujących sprzedawcę: 14-dniowym terminie przy rękojmi oraz 30-dniowym terminie w pozostałych przypadkach.
Pomoc prawna
Potrzebujesz porady prawnej lub innego rodzaju pomocy prawnej? Skorzystaj z formularza kontaktowego. W ciągu kilku godzin skontaktuje się z Tobą jeden z naszych prawników. Zapewniamy bezpieczeństwo Twoich danych osobowych i bezpłatne, wstępne informacje o możliwościach pomocy w Twojej sprawie.
Źródło obrazu: Flickr. Autor: Beck Gusler. Licencja: CC BY-SA 2.0.
Zakupiłam narożnik ze sklepu internetowego telefonicznie i nie dostałam potwierdzenia zamówienia. Reklamacji nie uwzględnili, gdyż nie mam przez to dowodu, że miał być lewy. 14 dnia po wizycie u rzecznika praw konsumenta wysłałam oświadczenie o odstąpieniu od umowy z prośbą o wskazanie adresu do wysyłki. Sklep milczy. Odesłałbym, ale czy oby na pewno obowiązuje mnie prawo do odstąpienia? Sklep po zakupie przeze mnie zamawiał towar od producenta. Wybierałam jedynie kolor i materiał, nie zmienialam nóżek, wymiarów. Kolory do wyboru były podane na stronie. Czy przysługuje mi to prawo? Boje się, że odeśle a towar do mnie wróci i poniosę koszt podwójnej przesyłki mimo, że nie uda mi się oddać naroznika. Boje się nie odesłać, bo skoro złożyłam oświadczenie jest to równoznaczne z tym, że do umowy sprzedaży nie doszlo. Sklep otrzymał moje pismo o odstapieniu i nic nie odpisali.
To zależy, bo jeśli produkt byl produkowany na zamowienie o określonych parametrach to takie prawo do zwrotu nie przysługuje. Spróbuj sie dogadać na zasadzie wymiany jesli potrzebujesz inną wersję. Sklep chętniej pójdzie na takie rozwiązanie.
Zrozum też sklep, zostanie z towarem którego nie potrzebuje, a być może po prostu zapomniałaś powiedzieć, że ma być lewy. Dla sklepu przeciez to było bez znaczenia.
Daj znać jak się to skończyło.
Mam problem. Kupiłem telefon na allegro. Otworzyłem go. Był zafoliowany i posiadał tzw. plombę. Telefon włączyłem i korzstałem z niego przez 15 minut. Jak się okazało miał na wyświetlaczu plamę. Teraz sprzedający nie chce mi zwrócić pieniędzy bo twierdzi, że to ja zepsułem telefon. Jak go mogłem zepsuć, jak używałem go 15 minut i nie miał żadnych oznak uszkodzenia poza właśnie tą plamą. Jak ugryźć ten temat zwrotu? Sprzedający piszę, że można go oddać na gwarancję, ja jednak nie chce już tego telefonu i chce zwrot pieniędzy. Jakieś porady co napisać sprzedawcy? Czy zostaje już tylko włączyć spór na allegro?