Samochód z wadami. Kiedy nieuczciwy sprzedawca odpowie?

UWAGA!

Opisany w artykule stan prawny dotyczy umów kupna – sprzedaży samochodów, zawartych przed 25.12.2014 r. (data wykrycia wady nie ma znaczenia).

Jeśli kupiłeś samochód dnia 25.12.2014 r. lub później aktualny stan prawny znajdziesz na www.autoprawo.pl

Temat nieuczciwych sprzedawców samochodów jest znany, a przypadki oszustw liczne. W efekcie przygotowanie się do zakupu samochodu z pozycji kupującego sprowadza się do szukania możliwie licznych środków zabezpieczających tak, aby prawdopodobieństwo wystąpienia wady samochodu było jak najmniejsze.. Dla mnie takie podejście jest niedopuszczalne i aby w przyszłości odwrócić te proporcje, a w stosunkach między stronami transakcji wprowadzić minimum uczciwości, konieczne jest korzystanie z bata na sprzedawców, jakim są przepisy Kodeksu cywilnego o wadach ukrytych, czyli art. 556 – art. 576 k.c.

Przede mną sprzedawca również zataił wady pojazdu. Zamiast sprzedać samochód komuś innemu – stając się tym samym kolejnym oszustem – postanowiłem iść do sądu. Udało się. Sprzedawca po procesie był stratny dodatkowo o kwotę wynoszącą 25 % ceny pojazdu. Wystarczyło skorzystać z poniższych przepisów.

Art. 556 [Wady rzeczy]
§ 1. Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy, jeżeli rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego, albo jeżeli rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym (rękojmia za wady fizyczne). (…)

Art. 557 [Zwolnienie od odpowiedzialności]
§ 1. Sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy. (…)

Art. 560 [Odstąpienie; obniżenie ceny]
§ 1. Jeżeli rzecz sprzedana ma wady, kupujący może od umowy odstąpić albo żądać obniżenia ceny. Jednakże kupujący nie może od umowy odstąpić, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad albo niezwłocznie wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeeli rzecz była już wymieniona przez sprzedawcę lub naprawiana, chyba że wady są nieistotne.
§ 2. Jeżeli kupujący odstępuje od umowy z powodu wady rzeczy sprzedanej, strony powinny sobie nawzajem zwrócić otrzymane świadczenia według przepisów o odstąpieniu od umowy wzajemnej.
§ 3. Jeżeli kupujący żąda obniżenia ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej, obniżenie powinno nastąpić w takim stosunku, w jakim wartość rzeczy wolnej od wad pozostaje do jej wartości obliczonej z uwzględnieniem istniejących wad.
§ 4. Jeżeli sprzedawca dokonał wymiany, powinien pokryć także związane z tym koszty, jakie poniósł kupujący.

Będziemy mogli więc skorzystać z rękojmi, jeśli zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki: 1) samochód nie jest taki jak nam go zaprezentowano, 2) wady ukryte samochodu, które wykryliśmy zmniejszają wartość pojazdu lub zmniejszają jego użyteczność, 3) nie wiedzieliśmy o wadach w momencie dokonywania zakupu pojazdu. Jeśli wskazane przesłanki zaistniały to możemy dochodzić naszych praw.

Możliwości, które nam się otwierają to: 1) żądanie obniżenia ceny pojazdu, 2) odstąpienie od umowy i odzyskanie całej kwoty. Poza tym art. 566 k.c. daje nam możliwość dochodzenia naprawienia szkody. Chodzi tutaj o ponoszone nakłady, czy nawet koszty przechowania pojazdu, kiedy był w naszym władaniu.

Art. 566 [Szkoda]
§ 1. Jeżeli z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupujący odstępuje od umowy albo żąda obniżenia ceny, może on żądać naprawienia szkody poniesionej wskutek istnienia wady, chyba że szkoda jest następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności. W ostatnim wypadku kupujący może żądać tylko naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady; w szczególności może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów. (…)

Trzeba stanowczo podkreślić, że sprzedawcy są odpowiedzialni za wady pojazdów używanych. Często próbują uwolnić się od tej odpowiedzialności twierdząc, że rękojmia nie dotyczy rzeczy używanych. Jest to nieprawda. Natomiast w przypadku rzeczy używanych konieczne jest udowodnienie przez nas jeszcze jednej przesłanki. Mianowicie należy udowodnić, że wady samochodu nie są charakterystyczne dla pojazdu w tym wieku i o tym stopniu eksploatacji. Na okoliczność stwierdzenia faktu istnienia i charakteru wad powoływany jest biegły. Jest to o tyle uzasadnione, że wady pojazdu mogą być charakterystyczne dla jego wieku i z tego powodu sprzedawca nie musiał o nich informować. W praktyce jednak wady – prawie zawsze – mają inny charakter i są po prostu ordynarnie zatajane przez sprzedawców. Koszt biegłego w toku procesu poniesie osoba o niego wnioskująca, czyli my, ale po wygranej sprawie wszelkie koszty sądowe są zwracane stronie wygrywającej, przez stronę przegrywającą.

Co do zasady o wykrytej wadzie powinniśmy zawiadomić sprzedającego w terminie miesiąca od jej wykrycia (art. 563 k.c.). Mimo uchybienia temu terminowi nie utracimy uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne, jeżeli sprzedawca wadę podstępnie zataił albo zapewnił kupującego, że wady nie istnieją. Ogólnie rzecz biorąc udowodnienie, że sprzedawca zataił wadę jest bardzo korzystne, ponieważ wtedy możemy dochodzić swoich praw nawet po roku od zakupu (art. 568 § 2 k.c.) . Co do zasady bowiem uprawnienia z tytułu rękojmi wygasają po roku od wydania nam zakupionej rzeczy.

Ujmując rzecz dosadnie: im bardziej zostaniemy oszukani tym lepiej, ponieważ otwiera nam się pole na skorzystanie z pełnej gamy przepisów (łącznie z zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa oszustwa), a udowodnienie poszczególnych okoliczności będzie łatwiejsze.

Powyżej opisuję kiedy możemy pozwać nieuczciwego sprzedawcę Odrębną i szerszą kwestią jest to jak go pozwać i czy powinien to być pozew, czy np. zawezwanie do próby ugodowej. Kwestie te opisuję szerzej w kolejnych wpisach oraz na stronie autoprawo.pl, która powstała jako odpowiedź na bardzo duże zapotrzebowanie na pomoc prawną związaną z roszczeniami z tytułu wad pojazdów.

Ostatnią kwestią, którą podejmę w kolejnych wpisach jest możliwość skorzystania z uprawnień przyznanych kupującemu mocą Ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Dotyczy to jednak tylko sytuacji, gdy stroną umowy sprzedaży będzie z jednej strony komis, a z drugiej osoba fizyczna.

Zapraszam Cię również do zapoznania się z artykułem, w którym omawiam o czym pamiętać przy kupnie pojazdu, tak aby później wady samochodu mogły być łatwo wykazane. W kolejnym artykule omawiam jakie kroki podjąć bezpośrednio po odkryciu, że sprzedawca zataił przed nami wady pojazdu.

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej zapraszam Cię do odwiedzenia strony autoprawo.pl

Źródło obrazu: Wikipedia. Autor: ABC Television. Licencja: Domena publiczna.